Onderzoeksvraag

Kunnen we nieuwe biomarkers ontwikkelen om complicaties te voorkomen?

Wat is een biomarker?

Een biomarker is een meetbaar biologisch signaal van een (on)natuurlijk lichamelijk proces, bijvoorbeeld orgaanschade als gevolg van chronische ziekte, of veroudering.

0
chirurgische patiënten
0
Biomarker testen
0
Biomarkers

Voorspellen van het operatierisico met biomarkers

Welke processen in het lichaam leiden bij operaties tot complicaties?

Het antwoord hierop helpt ons om voorspellingen te doen over het operatierisico en om de behandeling van complicaties te verbeteren.

Binnen het onderzoek staan vijftig zogeheten biomarkers centraal. Dit zijn bloedtesten waarmee stoffen kunnen worden aangetoond die een aanwijzing vormen voor orgaan- of weefselschade. Van een aantal biomarkers is de relatie met complicaties na operaties al bekend.

Met het BIGPROMISE-project gaan wij op zoek naar nieuwe biomarkers en onderzoeken we de rol van deze biomarkers in het ontstaan van complicaties.

De Biobank

BIGPROMISE gebruikt een biobank om te onderzoeken welke lichamelijke processen een rol spelen bij het ontstaan van complicaties.

Van 5.000 patiënten met hart- en vaatziekten verzamelen we bloedmonsters. We doen 1.250.000 biomarker testen met 50 potentiële biomarkers. Hoe meer gegevens en biomaterialen van patiënten je hebt, hoe beter je onderzoek kunt doen en hoe betrouwbaarder de resultaten zijn.

Patiënten die meedoen aan BIGPROMISE hebben allen toestemming gegeven om hun lichaamsmateriaal en medische gegevens te gebruiken voor onderzoek naar complicaties. Hieraan zijn belangrijke kwaliteitscriteria verbonden.

Wat is een biobank?

Een biobank is een verzameling van buisjes bloed / bloedmonsters en medische gegevens van chirurgische patiënten. De bloedmonsters worden ingevroren en kunnen langdurig bewaard worden. Hierdoor kan er gedurende langere tijd onderzoek gedaan worden.

Kwaliteitsanalyse

Door de biobank kunnen we snel onderzoeken of nieuwe markers waarde in de kliniek hebben.

  • Valideren van de resultaten van studies die andere biomarker testen gebruiken.

  • Totaal nieuwe markers ontwikkelen en testen om voorspellingen nog nauwkeuriger te maken.

  • De kwaliteit van de metingen / prestatie van analyse apparatuur verbeteren.

  • Nieuwe analayse apparatuur ontwikkelen voor nog nauwkeurigere resultaten / snellere voorspellingen.

Biomarkers om de functie van de organen te meten

Bij een operatie worden biomarkers gebruikt om informatie te verzamelen over de functie van organen voor en na de operatie. Daarnaast kunnen we de lichamelijk stressreactie in het bloed meten die tijdens en na een operatie optreedt. Hierdoor kunnen we complicaties makkelijker herkennen.

NGAL en Kreatinine voor AKI

Op zoek naar nieuwe, snellere markers

Om de gevolgen van complicaties te beperken willen we complicaties vroeg en nauwkeurig herkennen. Nieuwe biomarkers moeten daarom eerder onderscheid maken en tegelijkertijd nauwkeurig zijn.

Neutrofiel gelatinase geassocieerd lipocalin (NGAL), een biomarker voor nierschade, is een voorbeeld van een biomarker met deze eigenschappen. Het kan direct na een operatie mensen herkennen met nierschade.

Kreatinine, de biomarker voor nierschade die in de dagelijkse praktijk gebruikt wordt, maakt dit onderscheid pas na 24 uur.

Voordat NGAL in de dagelijkse praktijk gebruikt kan worden moet eerst de kwaliteit gevalideerd worden. Daarna moet onderzocht worden of interventies op basis van deze nieuwe biomarkers zorgen voor een betere uitkomst voor de patiënt.

IL-6 voor inflammatie

Meten van de stressreactie in het lichaam

Een operatie leidt tot een stressreactie in het lichaam die meetbaar is aan de hand van biomarkers.

Interleukine-6 (IL-6) is een biomarker voor ontsteking die na een operatie stijgt en normaal gesproken na één dag ook weer daalt. In sommige gevallen stijgt IL-6 veel te hard, of daalt de waarde na één dag niet. We denken dat in die gevallen het risico op complicaties groter is.

Door op verschillende tijdspunten na de operatie IL-6 te meten krijgen we een beeld van de trend van deze biomarker in patiënten met en zonder complicatie. We denken dat juist deze trend nauwkeurige informatie geeft over het risico op een complicatie. IL-6 is slechts een voorbeeld van een biomarker waarbij deze trend van belang kan zijn.

Veel biomarkers zijn nog onvoldoende onderzocht en die kennis proberen we met het BIGPROMISE onderzoek te verbeteren.

Kunstmatige intelligentie kan helpen met het berekenen van het operatierisico

Door wetenschappelijk onderzoek kunnen we een wiskundig model maken waarmee we het risico op een complicatie nauwkeurig kunnen berekenen. Dit risico wordt uitgedrukt in een percentage. Dit kan een arts helpen om de juiste keuzes te maken in de behandeling.

Stel dat de arts twijfelt of er sprake is van een longontsteking en het berekende risico op een longontsteking is hoog, dan kan dat een reden zijn om eerder een longfoto te maken of antibiotica te starten. Zo kunnen we complicaties eerder ontdekken en schade beperken.

Samenwerking met Roche Diagnostics

BIGPROMISE wordt mogelijk gemaakt door Roche Diagnostics. Roche is een van ’s werelds grootste biotechbedrijven, een toonaangevende leverancier van diagnostiek en innovatieve medische oplossingen.

Roche richt zich op het vinden van nieuwe medicijnen en diagnostiek, en het tot stand brengen van op data gebaseerde inzichten die de praktijk van de geneeskunde veranderen en patiënten helpen om langer en beter te leven.

Hierbij wordt intensief samengewerkt met vooruitstrevende, ondernemende en baanbrekende organisaties die één ding gemeen hebben – het geloof dat geavanceerde wetenschap en technologie de menselijke gezondheid kan en zal verbeteren.

Lees meer over biomarkers

  • Informatie over complicaties

    Hoe ervaart een patiënt een complicatie na een hartoperatie?

    Een hartoperatie is een grote ingreep. Helaas kan door een complicatie het herstel anders verlopen dan verwacht. Patiënten komen dan plotseling voor nieuwe uitdagingen te staan. Dokters zijn gewend hiermee om te gaan, maar hoe

  • Waarom niet alle hartschade hetzelfde is

    Vrijwel alle patiënten die hartchirurgie ondergaan krijgen hartschade. Lang werd deze hartschade voor lief genomen, immers als je opereert aan het hart zal er schade ontstaan. Hartschade werd dan ook vooral gezien als een bijeffect

  • AI infectie detectie

    BIGPROMISE ontwikkelt AI-systeem voor vroege detectie van postoperatieve infecties

    Operaties en het risico op complicaties Operaties zijn een essentieel onderdeel van moderne gezondheidszorg, maar blijven niet zonder risico’s. Hoewel het sterfterisico na een operatie in Nederland gelukkig laag is (ongeveer 1%), ontwikkelt tussen de

  • Nieuwe definitie van hartinfarct nahartoperatie: minder ruis, meer relevantie

    Na een hartoperatie meten artsen stoffen in het bloed, zoals troponine, om te bepalen of erschade aan het hart is ontstaan. Een beetje schade is normaal bij zo’n ingreep. Maar soms gaathet om een hartinfarct,

  • Het operatierisico van ouderen: meten van de biologische leeftijd is weten

    Nederlanders worden steeds ouder. Door nieuwe medische technieken worden operaties veiliger. Hierdoor kunnen ouderen nu vaker geopereerd worden dan vroeger. Toch treden complicaties meer op bij patiënten op hogere leeftijd. Mogelijk spelen verouderingsprocessen hierbij een

  • Hartschade na een operatie opsporen met biomarkers

    Er is toenemende aandacht voor hartschade die ontstaat na een operatie, ook wel perioperatieve myocardschade (PMI) genoemd. Het blijkt namelijk dat PMI vaker voorkomt dan wij denken en dat dit vaak onopgemerkt verloopt (subklinisch). Dit

  • Hoe biomarkers ons helpen om het ontstaan van infecties na een operatie te begrijpen

    Bij patiënten die geopereerd worden in het ziekenhuis wordt routinematig bloed afgenomen. In dit bloed worden allerlei biomarkertesten gedaan die iets zeggen over hoe de verschillende organen en processen in het lichaam functioneren. Een van

  • Voorkomen is beter dan genezen: de gevolgen van complicaties

    Iedere patiënt kent het gevoel van spanning voor de operatie. Of het nu gaat om een relatief kleine ingreep onder plaatselijke verdoving of een operatie onder algehele narcose, het blijft een ingrijpende gebeurtenis. Want gaat

  • Hoe goed kunnen we complicaties voorspellen?

    Bij een geslaagde operatie hoort een goed herstel. Helaas kan het soms gebeuren dat er ongewenste gezondheidsproblemen optreden. Er ontstaat een complicatie.  De ene patiënt heeft hier meer kans op dan de andere. Hoe goed